| |
VERİLERİN EXCEL TABLOSU OLARAK DÜZENLENMESİ
Kullanıcılar verilerini Internet sitemize Microsoft Excel paket programı ile uygun bir formatta düzenleyerek yollamaları gerekmektedir. İstatistiksel çözümlemenin yapılabilmesi için verilerin uygun ve formatlı yollanması şarttır. Bu sebepten, kullanıcılara verilerin Excel ile nasıl hazırlanması gerektiğine dair bir rehber aşağıda sunulmuştur. Verilerin bu rehberde istenen biçime uydurularak Excel çalışma sayfası olarak düzenlenmesi ve bu şekilde bize iletilmesi gerekmektedir.
1- Excel çalışma sayfasında sütunlar çalışmanın değişkenlerini, satırlar ise çalışmadaki vakaları içermelidir. Örneğin aşağıdaki gibi bir sayfada PCO2, ADP, INSÜLİN, SİSTEMİK ve ÖNCELİK isimli sütunlar çalışma değişkenleridir. Her bir satır ise vakaların bu değişkenlere ait değerlerini içermektedir.
2- Excel’de veriler girilirken ondalık sayılar için nokta yerine virgül kullanılmalıdır (Örneğin 9,46 ya da 0,483).
3- Eğer herhangi bir vakaya ait herhangi bir değişkenin değeri bilinmiyor ise denk gelen Excel hücresi boş bırakılmalıdır. O hücreye sıfır (0) değeri ya da "boş" gibi herhangi bir yazı yazılmamalıdır. Örneğin aşağıdaki şekilde 5. satırdaki hastaya ait olan PCO2 değeri herhangi bir sebepten bilinmiyor olabilir. Bu hücre şekildeki gibi boş bırakılmalıdır.
4- Çalışmalarda, sadece kategori değerleri alan değişkenler de olabilir. Bu tür değişkenlere kesikli, kategorik değişken gibi isimler verilmektedir. Örneğin cinsiyet kategorik bir değişken olup; hastalarda cinsiyet değeri "erkek" ya da "kadın" olmak üzere iki farklı kategori olabilir. Bu tür verilerin Excel çalışma sayfasına girilmesi sırasında kategoriler kodlanmalıdır. Diğer bir deyişle, her kategori için bir rakam belirlenmeli ve hastaların değerleri bu belirlenen rakamlar ile gösterilmelidir. Örneğin yukarıdaki şekilde hastaların İNSÜLİN değerleri için sadece 1 ve 0 rakamları girilmiştir. Bu rakamlardan 1 "yüksek insülin" 0 ise "düşük insülin" gibi iki kategoriyi belirtmektedir. Ya da başka bir örnek verecek olursak; kişilerin eğitim durumlarının ölçüldüğü bir çalışmada araştırmacı; okur-yazar olmayanlar için 1, ilköğretim mezunları için 2, lise mezunları için 3 ve üniversite mezunları için 4 rakamını belirleyip, verileri girerken uygun yerlere bu rakamları yazmalıdır. Özellikle çalışma tasarımında farklı gruplar varsa her bir gruba bir kategori numarası verilmelidir. Bu durumda "grup" isimli bir sütun oluşturulur, her bir hasta için bu sütuna hasta birinci gruptaysa 1, ikinci grupta ise 2 yazılır. Kategorilerin yazı ile yazılması hem zaman açısından uygun değildir hem de istatistik paket programını kullanarak çözümlemeyi yapacak olan kişiler için kullanılabilir değildir. Bu sebepten böylesi değişkenler Excel tablosuna rakam olarak girilmelidir.
5- Aynı hastada farklı zamanda aynı tip ölçümler yapıldı ise bu verilerin hepsi aynı satıra yazılır. Diğer bir deyişle, hasta sayısı kadar satır, satır sayısı kadar hasta olacaktır. Bu ölçümlerin karışmamasına dikkat edilir. Örneğin presbp-preoperatif sistolik kan basıncı, posbp-postop sistolik kan basıncı veya fev1-birinci gün FEV, fev2-ikinci gün FEV. |
